1. CO TY I TWOI RODZICE POWINNIŚCIE WIEDZIEĆ?
Liceum od 1 września 2012 będzie szkołą podobną do tej, w której uczą się Wasi starsi koleżanki i koledzy, ale jednak inną. W wyobrażeniu sobie Waszej przyszłej szkoły powinno pomóc poniższe zestawienie:
a)
Od 1 września 2012 roku do szkół ponadgimnazjalnych wchodzi nowa podstawa programowa. Zmiana była przygotowywana od dawna. Rozporządzenie w tej sprawie minister edukacji narodowej podpisał 23 grudnia 2008 roku. Jako gimnazjalista uczysz się według zasad nowej podstawy programowej od pierwszej klasy obecnej szkoły.
b) Wiadomości i umiejętności, które zdobywasz, opisane są, w tak zwanym, języku wymagań.
W podstawie programowej opisane są konkretne umiejętności i wiedza, które musisz mieć opanowane na koniec szkoły. Nowa podstawa jest więc przejrzysta i łatwa do zrozumienia nie tylko przez nauczyciela, ale także przez rodzica i samego ucznia.
c)
Ważną zmianą jest powiązanie programowe gimnazjum i liceum. Program tych szkół będzie teraz stanowił całość, aby uniknąć powtórzeń. Oznacza to, że pewne treści nauczane będę tylko w gimnazjum, a kolejne w liceum. Ma to na celu uniknięcie dotychczasowej dwukrotnej, pospiesznej realizacji tych samych treści w obu szkołach.
d)
Pierwsza klasa liceum będzie teraz poświęcona kontynuowaniu podstawowego kształcenia ogólnego rozpoczętego w gimnazjum. Przyjęcie tego rozwiązania powoduje, że w gimnazjum uczeń pozna historię Polski i świata do 1918 roku. Natomiast materiał obejmujący dzieje od zakończenia I wojnie światowej po czasy współczesne, został przeniesiony do pierwszej klasy liceum. Takie wzmocnienie historii najnowszej w obecnej podstawie wynika z przekonania, że jej znajomość stanowi klucz do lepszego rozumienia otaczającego nas świata, mechanizmów życia społeczno-politycznego i wydarzeń dnia dzisiejszego, a zarazem rozwija świadomość obywatelską.
e)
Ten układ nauczania przedmiotów pozwoli Ci przez dwa ostatnie lata liceum skoncentrować się na tym, czego będziesz potrzebował w dalszym kształceniu.
f)
Oferta szkoły będzie w większym stopniu dostosowana do indywidualnych zainteresowań uczniów. Zwiększy się liczba godzin na przedmioty rozszerzone, co pozwoli Ci na pogłębione uczenie się ulubionych dziedzin i lepsze przygotowanie do egzaminu maturalnego i studiów.
g)W zależności od rozwiązań przyjętych w szkole, będziesz mógł:
- wybierać przedmioty rozszerzone pod koniec nauki w klasie pierwszej (z propozycji przedstawionej przez szkołę) 
lub
-
wybrać przedmioty nauczane w zakresie rozszerzonym w czasie rekrutacji do liceum.
h)
Podniesiona zostanie ranga nauczania języków obcych, które będą realizowane w grupach uwzględniających poziom umiejętności językowych uczniów.
i)
Liceum będzie miejscem, w którym uzyskasz pomoc w wyborze drogi dalszego kształcenia albo wykonywanego w przyszłości zawodu.
j)
Liceum będzie dawało większe szanse zarówno uczniowi zdolnemu, jak i temu, który ma trudności w nauce. Indywidualne plany działań, tworzone przez nauczycieli, spowodują, że nie zostanie „zgubiony” żaden uczeń.
k)
Nowa podstawa programowa wymaga, aby nauka była poparta doświadczeniami i eksperymentami wykonywanymi osobiście przez uczniów. Preferuje ona zajęcia terenowe z przyrody, geografii i biologii, itd. Właśnie poprzez ciekawe obserwacje i doświadczenia najskuteczniej można bowiem zachęcić młodzież do samodzielnego poznawania przyrody. Nawet najlepsza lekcja z podręcznikiem tego nie zastąpi.
l)
Nowa podstawa programowa to również inne podejście do nauczania. Zaleca ona stosowanie na poszczególnych przedmiotach dyskusji, debaty, dramy, organizowanie wycieczek edukacyjnych, uczestnictwo w wydarzeniach artystycznych i w życiu społeczności lokalnej.

2)
NA CO ZWRÓCIĆ UWAGĘ, WYBIERAJĄC LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE?
Wybór szkoły ponadgimnazjalnej nie zawsze jest prosty. Będzie to szkoła, w której spędzicie najbliższe 3 lata, szkoła, która będzie Was przygotowywała do dalszego kształcenia. Zanim podejmiecie decyzję – przeczytajcie kilka praktycznych wskazówek.
a)
Jeżeli już wiesz, na jakiej uczelni i na jakim kierunku chcesz studiować w przyszłości:
- dowiedz się, jakie przedmioty bierze pod uwagę uczelnia, przyjmując studentów, np.:na kierunku lekarskim jeden z uniwersytetów medycznych bierze pod uwagę wyniki matury z biologii, chemii oraz fizyki. Dlatego powinieneś uczyć się tych przedmiotów w zakresie rozszerzonym. Będziesz również obowiązkowo mieć lekcje przedmiotu uzupełniającego historii i społeczeństwa; na socjologię jedna z uczelni wyższych bierze pod uwagę wyniki matury z dwóch spośród następujących przedmiotów: geografia, historia, język polski, język obcy, matematyka. Możesz więc wybrać, jako rozszerzone, historię i język obcy. Będziesz również uczył się obowiązkowo przedmiotu uzupełniającego przyroda.
- sprawdź, czy wybrane przez Ciebie liceum ma w swojej ofercie przedmiotów rozszerzonych, te preferowane przez Ciebie. Każde liceum, ogłaszając rekrutację, ma obowiązek podać, jakich przedmiotów lub grupy przedmiotów będzie się można w nim uczyć w zakresie rozszerzonym.
b)
Jeżeli jeszcze nie wiesz, na jakim kierunku chcesz studiować w przyszłości:
- zastanów się, jakich przedmiotów najchętniej się uczysz. Odpowiedz sobie na pytanie, czy czujesz się pewniej, ucząc się języka polskiego i historii, czy wolisz matematykę, fizykę czy chemię.
- w
ybierz liceum, w którym lubiane przez Ciebie przedmioty będą nauczane w zakresie rozszerzonym. Ważne też, żeby szkoła dawała możliwość podjęcia decyzji o ich wyborze pod koniec pierwszej klasy. Liceum, ogłaszając rekrutację, informuje, czy kandydat musi zadeklarować swój wybór przedmiotów rozszerzonych przed rozpoczęciem nauki, już na etapie rekrutacji; czy może to zrobić po pod koniec nauki w pierwszej klasie.
c)
Jeśli wciąż nie jesteś pewien, czego chcesz uczyć się w liceum i co studiować w przyszłości:
-
wybierz liceum, które proponuje szeroką ofertę przedmiotów nauczanych w zakresie rozszerzonym, których wyboru będziesz mógł dokonać pod koniec nauki w pierwszej klasie w różnych konfiguracjach (na przykład możliwe jest uczenie się matematyki, historii i języka obcego; matematyki, fizyki i informatyki; geografii, wiedzy o społeczeństwie i języka obcego; historii, języka polskiego i języka obcego.)
- s
prawdź, jakie w tym liceum są możliwości zmiany przedmiotu nauczanego w zakresie rozszerzonym, już po dokonaniu wyboru (kiedy najpóźniej jest to możliwe, jak wygląda uzupełnianie różnic programowych, na jaką pomoc szkoły można w tym zakresie liczyć.)

3)
ZASADY REKRUTACJI DO SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH
Każdy gimnazjalista, który zamierza podjąć od września naukę w szkole ponadgimnazjalnej, powinien wiedzieć, w jaki sposób będzie przebiegała rekrutacja do liceów, techników i zasadniczych szkół zawodowych. Szczególnie warto zwrócić uwagę na następujące informacje:
a)sposób przeprowadzenia rekrutacji.
To w jakiej formie odbywa się rekrutacja, zależy od organu prowadzącego szkołę, czyli władz miasta czy powiatu. Informację o sposobie rekrutacji możesz uzyskać od władz samorządowych oraz w szkołach – także w gimnazjum. Może on być tradycyjny, czyli realizowany poprzez złożenie dokumentów w najwyżej trzech szkołach, lub za pośrednictwem systemu elektronicznego, w którym dokonuje się wyboru szkół. Dokumenty składa tylko w jednej szkole.
b)terminy rekrutacji.
Terminy te mogą się różnić w zależności od województwa. Mogą też być nieco inne dla naborów prowadzonych tradycyjnie i drogą elektroniczną. Zwróć uwagę na terminy:
-
składania podań o przyjęcie,
-
dostarczenia kopii dokumentów (opisanych w punkcie 3),
-
ogłoszenia przez szkołę wstępnych wyników rekrutacji,
-
potwierdzenia przez zakwalifikowanych kandydatów woli nauki w wybranej szkole poprzez dostarczenie oryginałów dokumentów,
-
ogłoszenia wyników rekrutacji,
-
ogłoszenie dodatkowego naboru w przypadku, kiedy pozostały jeszcze wolne miejsca.
c)wymagane dokumenty.
W przypadku rekrutacji elektronicznej mogą wystąpić różne rozwiązania. Na przykład podanie będzie trzeba wydrukować po zarejestrowaniu się w systemie i dostarczyć je tylko do jednej szkoły lub wystarczy potwierdzona rejestracja w systemie elektronicznym.
Najczęściej wymagane dokumenty:
-
podanie według wzoru ustalonego przez szkołę, zwykle także co najmniej dwa zdjęcia,
-
świadectwo ukończenia gimnazjum,
-
zaświadczenie Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej o wynikach egzaminu,
-
zaświadczenie lekarskie (wymagane zazwyczaj w technikach i zasadniczych szkołach zawodowych).
d)sposób przeliczania na punkty rekrutacyjne wyników nauczania, egzaminów i innych osiągnięć.
W przypadku, gdy kandydatów będzie więcej niż miejsc, o przyjęciu do szkoły decyduje suma punktów rekrutacyjnych. Przydziela się je w następujący sposób:
-
maksymalnie 50% punktów kandydat otrzymuje za wyniki egzaminu gimnazjalnego,
-
maksymalnie 50% punktów kandydat otrzymuje za: oceny na świadectwie (z języka polskiego oraz trzech przedmiotów wskazanych przez szkołę), ukończenie gimnazjum z wyróżnieniem, szczególne osiągnięcia ucznia wymienione na świadectwie ukończenia gimnazjum. Szczegółowe zasady obliczania punktów rekrutacyjnych ustalają kuratorzy oświaty.
Opisujemy przykładowy.
Każdy kandydat może otrzymać maksymalnie 200 punktów rekrutacyjnych liczonych w następujący sposób
a) do 100 punktów za wynik egzaminu gimnazjalnego:
- z języka polskiego – do 20 punktów,
- z historii i wiedzy o społeczeństwie – do 20 punktów,
- z matematyki – do 20 punktów,
- przedmiotów przyrodniczych – do 20 punktów,
- z języka obcego na poziomie podstawowym – do 20 punktów.
Aby obliczyć swój wynik punktowy z każdej części egzaminu, należy pomnożyć wynik procentowy wpisany w zaświadczeniu OKE przez 0,2 (np. wynik 100% z języka polskiego to 20 punktów, wynik 50% to 10 punktów).
b) kolejne 100 punktów jest do zdobycia za oceny na świadectwie ukończenia gimnazjum i inne osiągnięcia:
-
za oceny języka polskiego i trzech wskazanych przez szkołę przedmiotów,
-
otrzymanie świadectwa z wyróżnieniem,
- sukcesy w konkursach przedmiotowych organizowanych i współorganizowanych przez kuratora oświaty,
- sukcesy w innych konkursach, w tym artystycznych i sportowych,
-
wolontariat,
-
inne osiągnięcia.
O tym, ile punktów za każde wymienione wyżej kryterium można otrzymać, decydują, osobno dla każdego województwa, poszczególni kuratorzy oświaty. To, jakie przedmioty, oprócz języka polskiego, będą punktowane, ustala każda szkoła – mogą one być różne w zależności od tego, jakich przedmiotów w zakresie rozszerzonym zamierza uczyć się kandydat. O szczegóły należy pytać w szkołach lub sprawdzać na stronach internetowych kuratoriów oświaty i szkół.
Laureaci i finaliści ogólnopolskich olimpiad przedmiotowych oraz laureaci konkursów o zasięgu wojewódzkim i ponadwojewódzkim, których program obejmuje w całości lub poszerza treści podstawy programowej co najmniej jednego przedmiotu, organizowanych lub współorganizowanych przez kuratora; przyjmowani są do szkół niezależnie od tych kryteriów.
Wykaz takich konkursów ogłoszony jest na stronach kuratoriów oświaty, można o nie zapytać także w szkole ponadgimnazjalnej lub w gimnazjum.
e)przedmioty nauczane w zakresie rozszerzonym.
Sposób dokonywanego przez ucznia wyboru przedmiotów nauczanych w zakresie rozszerzonym ustala każda szkoła ponadgimnazjalna. To w niej można uzyskać informacje o tym, jakie rozwiązanie przyjęła. Możliwości wyboru przedmiotów nauczanych w zakresie rozszerzonym:
-
w liceum trzeba wybrać obowiązkowo od dwóch do czterech przedmiotów - liczbę przedmiotów, które będzie można realizować w zakresie rozszerzonym ustala szkoła,
-
w technikum trzeba wybrać dwa przedmioty.
Wyboru przedmiotów będzie można dokonywać:
-
już na etapie składania podań o przyjęcie do szkoły,
-
w innym terminie ustalonym przez szkołę, najczęściej będzie to drugie półrocze pierwszej klasy.
Wyboru uczeń będzie dokonywać z oferty przygotowanej przez szkołę. To ona będzie informować jakich przedmiotów w zakresie rozszerzonym będzie można się w niej uczyć. Ustalać będzie także czy można wybierać:
-
dowolne przedmioty z oferty - tworząc indywidualny pakiet,
- zestaw przedmiotów zaproponowanych przez szkołę (np. matematyka-fizyka-język obcy lub historia-wos-język polski, biologia-chemia, itp.).
f) p
rzedmioty uzupełniające w liceum.
W liceum najczęściej będą występować 2 przedmioty uzupełniające:
- p
rzyroda, której będą uczyć się wszyscy ci, którzy nie zdecydowali się na nauczanie w zakresie rozszerzonym przynajmniej jednego z przedmiotów przyrodniczych: fizyki, chemii, przyrody, biologii, geografii,
-
historia i społeczeństwo, której będą uczyć się wszyscy ci, którzy nie zdecydowali się na nauczanie w zakresie rozszerzonym historii.
Ponadto w podstawie programowej opisano 2 inne przedmioty uzupełniające: zajęcia artystyczne i ekonomię w praktyce. Szkoła może też zaproponować uczniom realizację innego przedmiotu uzupełniającego program którego stworzyli nauczyciele w niej pracujący. 

4)
CZEGO BĘDZIE UCZYĆ LICEUM ?
Liceum ogólnokształcące da ogólną wiedzę, lepiej przygotuje do matury i dalszego studiowania. Zadaniem liceum ogólnokształcącego jest wyposażenie przyszłego absolwenta w wiedzę ogólną, będącą fundamentem wykształcenia średniego. Każdy uczeń tej szkoły będzie więc zdobywał wiedzę i umiejętności na poziomie co najmniej podstawowym z zakresu wszystkich przedmiotów ogólnokształcących. Zadaniem liceum jest również przygotowanie uczniów do studiowania na wyższych uczelniach. Aby być przyjętym na wymarzoną uczelnię lub wybrany kierunek studiów nie wystarczy jedynie być wyposażonym w wiedzę na poziomie podstawowym. Coraz częściej uczelnie wyższe wymagają od swoich przyszłych studentów dobrych wyników maturalnych z wybranych przedmiotów nauczanych na poziomie rozszerzonym - dla uczniów rozpoczynających naukę od września 2012 roku będzie to zapewne regułą.
Liceum ogólnokształcące, w którym niebawem rozpoczną naukę tegoroczni absolwenci gimnazjum, musi harmonijnie połączyć wykonywanie obu tych zadań tak, by każdy jego absolwent miał opanowane wiadomości i posiadł umiejętności ze wszystkich przedmiotów w zakresie co najmniej podstawowym oraz był przygotowany do zdawania egzaminu maturalnego z co najmniej dwóch przedmiotów w zakresie rozszerzonym. To znacząco zwiększy jego szansę na podjęcie studiów na wybranej uczelni i kierunku.
a)
Co czeka gimnazjalistów w liceum ogólnokształcącym?
- k
lasa I
W pierwszej klasie liceum uczniowie będą uczyli się wszystkich przedmiotów w zakresie podstawowym, kontynuując edukację rozpoczętą w gimnazjum. Na lekcjach historii będą więc poznawać dzieje Polski i świata od roku 1918 do współczesności, na fizyce uczyć się będą o grawitacji i astronomii oraz fizyce atomowej i jądrowej. Na geografii podyskutują o problemach demograficznych, społecznych i gospodarczych współczesnego świata, na chemii poznają budowę, właściwości oraz zastosowanie materiałów i tworzyw pochodzenia naturalnego oraz środków chemicznych, z którymi na co dzień spotyka się współczesny człowiek; a na biologii poznają zagadnienia z zakresu biotechnologii, inżynierii genetycznej i różnorodności biologicznej.
- k
lasa II i III
W drugiej i trzeciej klasie liceum wszyscy uczniowie będą nadal obowiązkowo uczyć się języka polskiego, matematyki i dwóch języków obcych. Obowiązkowe też będą zajęcia z wychowania fizycznego. Aby dobrze przygotować się do egzaminu maturalnego każdy uczeń będzie miał obowiązek wybrać co najmniej dwa przedmioty, które będzie realizował w zakresie rozszerzonym. Bardziej ambitni lub mający bardziej szerokie zainteresowania i zamierzający zdawać na egzaminie maturalnym więcej niż dwa przedmioty nauczane w zakresie rozszerzonym, będą mogli wybrać ich aż trzy lub cztery, o ile znajdą się w ofercie szkoły. Przedmioty, spośród których można wybierać, to język polski, matematyka, języki obce, historia, biologia, geografia, fizyka, chemia, wiedza o społeczeństwie, informatyka historia sztuki, historia muzyki, język łaciński i kultura antyczna i filozofia. Zwiększy się liczba godzin przeznaczona w tygodniu na naukę przedmiotów w zakresie rozszerzonym, np. do tej pory na historię w tym zakresie przeznaczone były trzy godziny historii tygodniowo w klasie pierwszej, trzy godziny w klasie drugiej i dwie godziny w klasie trzeciej (łącznie osiem godziny), teraz będzie to co najmniej dziesięć godzin w ciągu trzech lat nauki (np. 2 godziny w klasie pierwszej, cztery godziny w klasie drugiej i cztery godziny w klasie trzeciej).
Oprócz od dwóch do czterech przedmiotów w zakresie rozszerzonym każdy licealista będzie miał obowiązek uczenia się przedmiotów uzupełniających. I tak uczeń, który nie wybierze historii w zakresie rozszerzonym będzie miał obowiązek uczestniczenia w zajęciach historii i społeczeństwa. Natomiast ten, który nie wybierze w zakresie rozszerzonym nauki żadnego z czterech przedmiotów z grupy: fizyka, chemia, biologia, geografia; będzie uczęszczał na zajęcia przyrody. Takie rozwiązanie gwarantuje, że mimo zwiększenia nacisku na nauczanie przedmiotów rozszerzonych zachowana zostanie równowaga pomiędzy nauczaniem przedmiotów ścisłych i humanistycznych.